ترجمه نظریه روانکاوانه فیلم و قاعده بازی منتشر شده است


کد خبر: ۱۲۶۵۶۸

تاریخ انتشار: شنبه ۰۲ مهر ۱۴۰۱ – ۱۵:۳۴

کتاب «نظریه روانکاوی شهرت و قواعد بازی» توسط تاد مک گوان با ترجمه علی قاسمی از انتشارات نو منتشر شد.

به گزارش ثریا، کتاب «نظریه روانکاوی سینما و قواعد بازی» نوشته تاد مک گوان به تازگی با ترجمه علی قاسمی توسط نشر نش نو منتشر شده است. این کتاب یکی از عناوین مجموعه «کتابخانه روانشناسی» این ناشر است که نسخه اصلی آن در سال ۲۰۱۵ توسط انتشارات بلومزبری در نیویورک منتشر شده است.

نویسنده این کتاب به دنبال این است که نشان دهد چگونه می توان از نظریه روانکاوی برای توضیح فیلم کلاسیک ژان رنوار استفاده کرد. از تاد مک گوان تا «سینمای دیوید لینچ» و «نگاه واقعی»؛ تئوری فیلم پس از لاکان به فارسی ترجمه شد.وی استاد دانشگاه ورمونت متولد ۱۹۶۷ است.

مک گوان در کتاب پیش رو، منشأ نظریه روانکاوی فیلم را از ریشه‌های آن در تفکر فروید و لاکان جستجو می‌کند و سپس آن را از طریق جلوه‌های معاصر آن در آثار نظریه‌پردازانی چون چیچک و کاپجیچ دنبال می‌کند. از نظر او پیوند اندیشه روانکاوانه و سینما روشن است; تصادفی نیست که هر دو در یک سال شروع کردند. در سال ۱۸۹۵، فروید و ژوزف برویر نتایج “مطالعات هیستری” خود را منتشر کردند و لوئیس و آگوست لومیر اولین فیلم های خود را در کافه بزرگ پاریس به نمایش گذاشتند. نظریه پردازان فیلم اغلب به این قیاس تاریخی توجه کرده اند، اما روانکاوی و سینما نه تنها در سال پیدایش خود مشترک هستند. مک گوان می‌گوید از طریق تحلیل رویا است که روانکاوی مهم‌ترین اکتشافات خود را انجام می‌دهد و تا به امروز سینما یک کارخانه رویا، شکلی از رویاپردازی جمعی باقی مانده است.

ادامه نویسنده کتاب نظریه روانکاوی سینما و قواعد بازی این است که بین رویا و فیلم تفاوت اساسی وجود دارد. رویایی که توسط یک موضوع ساخته شده است و فیلمی که کارگردانی با صدها فیلم دیگر تولید کرده است. حتی اگر فیلم بینشی عمیق از روان کارگردان ارائه دهد، برای هیچ کس جذابیت ذاتی ندارد. جای بسی قدردانی است که احتمالاً به دلیل ماهیت جمعی تولید فیلم، نظریه روانکاوانه فیلم در اواسط قرن بیستم در جایگاه نقد ادبی قرار نگرفت و هرگز از مسیر استفاده از متن به عنوان پنجره منحرف نشد. در روح خالق آن

«نظریه روانکاوی شهرت و قواعد بازی» برای دانشجویان و پژوهشگران علاقه مند نوشته شده است و برای استفاده عمومی نمی باشد. به طور خلاصه، این کتاب مفاهیم نظریه فیلم روانکاوانه را از طریق تفسیر دقیق فیلم به حوزه کاربرد عملی می آورد. انتشارات ارجمند ترجمه دیگری از مجتبی دیلر از این کتاب را منتشر کرده است.

کتاب پیش رو شامل دو فصل اصلی به این ترتیب است: «نظریه روانکاوی فیلم» و «روانکاوی و قواعد بازی». بعد از این دو فصل، فصلی با عنوان «پایان: نظریه روانکاوی فیلم، امروز» قرار دارد.

در بخشی از این کتاب می خوانیم:

کیف زمانی که نظریه فیلم روانکاوانه به طور جدی ظاهر شد، هیچ نقشی نداشت، و این باید گواهی باشد بر اینکه چقدر این نظریه اولیه درک نادرست بود. برای تئوری فیلم روانکاوانه در دهه های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، ادبیات داستانی مقوله ترجیحی تحلیل فیلم بود. به یک معنا، تا آنجا که خود سینما به مجموعه ای از تصاویر متکی است، این امر منطقی است. اما تخیل نیز کمترین اهمیت را در میان سه حوزه لاکان دارد، حوزه ای که او کمترین زمان را صرف صحبت کردن درباره آن کرده است. تئوری فیلم روانکاوانه از این جهت که به بهای کنار گذاشتن حقیقت دردناک، بر تخیل تکیه می‌کرد، شروع به کار کرد.

اولین تلاش تاریخی مهم برای ساختن و پرداختن به نظریه فیلم روانکاوانه در فرانسه انجام شد. متفکرانی چون ژان لوئی بودری، ژان پیر اودار و کریستین متز تحت تأثیر فروید و لاکان، شیوه ای از تفکر درباره سینما ارائه کردند که بر جلوه های ویژه جایگاه تماشاگر در سینما متمرکز بود. آنها تأثیرات سینما بر تماشاگران را به مفاهیم خاصی از روانکاوی مرتبط می‌دانند.

در هر مورد، مفهوم روانکاوی مرکزی متفاوت است، به این معنی که هر نظریه پرداز نوع خاصی از نظریه فیلم را توسعه داد. با این حال، روشی که این ایده‌ها پذیرفته شدند، تمایل داشتند با یکدیگر مخلوط شوند. بودری سازوبرگ سینما را به گونه ای می فهمد که مخاطب را در موقعیتی مانند کودکی در آینه لاکان قرار می دهد. مفهوم خیاطی اودار [یا بخیه] – پیوند موضوع با نظام معنایی – در برخی موارد از تکنیک عکسبرداری کوتاه/معکوس در سینما استفاده می شد. متز با استفاده از دو اصطلاح از چارچوب مفهومی لاکان، این فرض را مطرح کرد که شکل اساسی سینما ساختار نمادین اساسی خود را پنهان می کند. این دو ایده – کارکرد پرده سینما به مثابه یک آینه در مقابل سوژه و اینکه فیلم موضوع را به ترتیب معنایی خود می دوزد – نتایج اصلی حاصل از این گشایش ناگهانی و اولیه نظریه پردازی پدیده بود و این آمیختگی خود را نشان داد. تحسین برانگیزتر از جاهای دیگر فرانسه بود، اما در بریتانیای کبیر آشکار شد.

این کتاب در ۲۳۵ صفحه، شمارگان ۱۱۰۰ نسخه و به بهای ۹۶ هزار تومان منتشر شده است.

منبع: شماره نشر